Moment, w którym zauważasz, że twój paszport stracił ważność tydzień przed wylotem, potrafi nadać dniu nieprzyjemne zabarwienie. Dobra wiadomość: w 2026 roku procedura wydania nowego dokumentu jest prostsza i szybsza niż wiele osób pamięta — urzędnik wypełnia wniosek za ciebie, nie ma rejonizacji, a wizytę można zarezerwować przez internet. Zła wiadomość: od 1 stycznia 2026 r. część spraw paszportowych przeszła wyłącznie na e-Doręczenia, co dla osób niezaznajomionych z tą usługą bywa dodatkową barierą. Poniżej tłumaczymy, jak wyrobić paszport w Polsce w obecnym stanie prawnym — ze wszystkimi opłatami, terminami i pułapkami, które warto znać przed wizytą w punkcie paszportowym.
Jeśli wybierasz się za granicę, warto też zadbać o darmową kartę zdrowotną do krajów UE/EFTA — szczegóły w naszym przewodniku EKUZ w Polsce 2026: jak wyrobić kartę, ile się czeka i kiedy działa. Planujesz majówkę lub długi weekend? Przyda się lista kierunków z tekstu Majówka 2026 w Polsce: gdzie pojechać na 3 dni i nie przepłacić.
Paszport 2026 w skrócie — najważniejsze fakty
- Standardowa opłata za paszport dla osoby dorosłej: 140 zł.
- Wniosek składasz osobiście w dowolnym punkcie paszportowym w kraju — nie ma rejonizacji.
- Czas oczekiwania: około 30 dni od złożenia wniosku.
- Paszport biometryczny dla dorosłego jest ważny 10 lat; dla dziecka poniżej 12. roku życia — 5 lat.
- Wniosek wypełnia urzędnik w systemie elektronicznym, ty tylko sprawdzasz i podpisujesz.
- Od 1 stycznia 2026 r. niektóre sprawy paszportowe (w tym wyrażenie zgody na wydanie paszportu dla dziecka) załatwiasz wyłącznie przez e-Doręczenia.
- Ulgi: 50 %, 75 % lub zwolnienie z opłaty w przypadkach określonych ustawą.
Paszport biometryczny czy dowód osobisty — kiedy potrzebujesz którego
Polski paszport biometryczny to książeczka z chipem przechowującym dane biometryczne: zdjęcie twarzy i odciski palców (od 12. roku życia). Paszport jest wymagany przy podróżach poza strefę Schengen oraz do wielu krajów pozaeuropejskich. Dowód osobisty wystarczy do podróży w obrębie Unii Europejskiej, EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria), a także do Albanii, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Gruzji, Mołdawii, Macedonii Północnej, Serbii oraz na Ukrainę.
Kluczowa uwaga praktyczna: wiele państw — w tym popularne destynacje wakacyjne takie jak Egipt, Turcja, Tunezja, Maroko, Tajlandia, Wietnam, Stany Zjednoczone — wymaga, by paszport był ważny jeszcze przez co najmniej 3 lub 6 miesięcy od planowanej daty wyjazdu. Jeśli twój paszport kończy się za 5 miesięcy, a planujesz dwutygodniowy urlop w Egipcie, formalnie ten paszport już nie spełnia wymagań. Sprawdź zasady danego kraju przed zakupem biletów.
Gdzie złożyć wniosek o paszport w 2026 roku
Wniosek paszportowy składa się osobiście w dowolnym urzędzie wojewódzkim, delegaturze urzędu wojewódzkiego albo w specjalnym punkcie paszportowym. Od 2023 roku obowiązuje zasada braku rejonizacji: mieszkasz w Gdańsku, a znajdujesz się akurat służbowo w Krakowie? Możesz złożyć wniosek w Krakowie, nie trzeba wracać do województwa zamieszkania. To znacząco ułatwia życie osobom pracującym poza miejscem zameldowania.
W dużych miastach działa kilka lokalizacji paszportowych. W Warszawie są to m.in. Mazowiecki Urząd Wojewódzki przy Plac Bankowy oraz delegatury w Radomiu, Płocku, Ciechanowie, Ostrołęce i Siedlcach. W Krakowie — Małopolski Urząd Wojewódzki przy ul. Basztowej i delegatury w Tarnowie, Nowym Sączu i Nowym Targu. Pełną, zawsze aktualną listę adresów znajdziesz na gov.pl/web/gov/uw.
Dla Polaków mieszkających za granicą właściwy jest polski konsulat kraju pobytu. Przy składaniu wniosku za granicą czas realizacji jest zwykle dłuższy — dokument trafia do Polski do produkcji, a potem wraca do konsulatu.
Jak złożyć wniosek o paszport — procedura krok po kroku
Od jesieni 2022 roku obowiązuje uproszczona procedura: nie musisz już wypełniać papierowego wniosku przed wizytą. Urzędnik wprowadza twoje dane do systemu elektronicznego, a ty sprawdzasz wydruk i składasz podpis. Cały proces przy jednej osobie trwa 15 – 25 minut (plus kolejka). Poniżej wniosek o paszport 2026 krok po kroku:
- Zrób zdjęcie biometryczne u fotografa. Wymiary 35 × 45 mm, kolorowe, aktualne (nie starsze niż 6 miesięcy), na jasnym tle, bez okularów (chyba że masz orzeczenie o wadzie wzroku), bez nakrycia głowy (chyba że z przyczyn religijnych). Twarz musi być widoczna w pełni, mimika neutralna, usta zamknięte. Koszt u fotografa: 30 – 60 zł.
- Zarezerwuj wizytę w wybranym punkcie paszportowym przez internet lub telefon. W większości urzędów rezerwacja online działa przez system obywatel.gov.pl lub przez stronę konkretnego urzędu wojewódzkiego. Można przyjść też bez rezerwacji, ale trzeba się liczyć z godzinną lub dłuższą kolejką w szczycie sezonu.
- Dokonaj opłaty paszportowej przelewem na rachunek bankowy wskazany przez dany urząd wojewódzki. Każdy urząd ma własny rachunek — sprawdź go przed wpłatą na stronie urzędu. W niektórych punktach dostępny jest terminal kartowy — można zapłacić na miejscu kartą płatniczą. Zachowaj potwierdzenie opłaty.
- Na wizytę weź: ważny dowód osobisty lub poprzedni paszport (jeśli masz), zdjęcie biometryczne, potwierdzenie opłaty, dokument potwierdzający zniżkę (legitymacja, Karta Dużej Rodziny, orzeczenie o niepełnosprawności). W zależności od okoliczności urząd może poprosić o dodatkowe dokumenty.
- Na miejscu urzędnik sprawdza twoje dane, wypełnia wniosek elektroniczny, pokazuje ci go do weryfikacji, ty sprawdzasz i podpisujesz. Następnie pobiera odciski palców (od 12. roku życia) i wydaje potwierdzenie złożenia wniosku.
- Wybierasz sposób powiadomienia o gotowości paszportu — SMS, e-mail, oba naraz. Status wniosku możesz też sprawdzić online na obywatel.gov.pl w usłudze „Sprawdź, czy twój paszport jest gotowy”, wpisując numer PESEL i datę urodzenia.
- Po otrzymaniu powiadomienia odbierasz paszport w tym samym punkcie, w którym składałeś wniosek. Odbiór zawsze osobisty, z dowodem osobistym i starym paszportem (jeśli był — zostanie anulowany).
Dokumenty potrzebne do wniosku o paszport
Lista jest krótka, ale każdy punkt istotny. Jeśli czegoś brakuje, urzędnik nie przyjmie wniosku i trzeba wracać.
- Ważny dowód osobisty lub dotychczasowy ważny paszport — do wglądu.
- Aktualne zdjęcie biometryczne 35 × 45 mm, nie starsze niż 6 miesięcy.
- Dowód wniesienia opłaty paszportowej (wydruk potwierdzenia przelewu lub potwierdzenie opłaty kartą).
- Dokument potwierdzający prawo do ulgi, jeśli z niej korzystasz — legitymacja studencka, legitymacja emeryta / rencisty, orzeczenie o niepełnosprawności, Karta Dużej Rodziny.
- Przy wniosku dla dziecka — akt urodzenia (w niektórych przypadkach, gdy system nie ma danych) oraz zgoda drugiego rodzica/opiekuna.
- W przypadku zmiany nazwiska (np. po ślubie) — odpis skrócony aktu małżeństwa, jeśli zmiana nie została jeszcze odzwierciedlona w rejestrze PESEL.
Osoby, które nie mają polskiego obywatelstwa potwierdzonego w systemie — na przykład repatrianci, osoby pochodzenia polskiego, które dopiero potwierdzają obywatelstwo — muszą najpierw przejść procedurę potwierdzenia obywatelstwa w urzędzie wojewódzkim. To osobna, dłuższa ścieżka, która potrafi zająć kilka miesięcy.
Opłaty za paszport w 2026 roku — pełna tabela
Wysokość opłaty za paszport reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z 1 lipca 2022 r. w sprawie opłat za paszport i paszport tymczasowy. Od tego czasu stawki nie były podnoszone — w 2026 roku nadal obowiązują te same kwoty. Poniżej pełne zestawienie:
| Kategoria wnioskodawcy | Opłata |
| Osoba dorosła (standardowa stawka) | 140 zł |
| Dorosły z ulgą 50 % — student, emeryt, rencista, osoba z niepełnosprawnością | 70 zł |
| Osoba z ulgą 75 % — członek rodziny wielodzietnej poniżej 26 lat (KDR) | 35 zł |
| Seniorzy powyżej 70. roku życia | 0 zł (bezpłatny) |
| Mieszkańcy DPS, zakładów opiekuńczych | 0 zł (bezpłatny) |
| Osoby wyjeżdżające na leczenie/operację za granicę | 0 zł (bezpłatny) |
| Dziecko 0 – 12 lat (paszport 5-letni) | 30 zł |
| Dziecko 0 – 12 lat z ulgą (KDR) | 15 zł |
| Dziecko 13 – 18 lat (paszport 10-letni) | 70 zł |
| Dziecko 13 – 18 lat z ulgą (KDR) | 35 zł |
| Paszport tymczasowy (każdy wiek) | 30 zł |
Ulga 50 % przysługuje też w sytuacjach mniej oczywistych: jeśli utrzymuje cię małżonek będący emerytem, rencistą lub osobą z niepełnosprawnością; jeśli jesteś rodzicem w rodzinie wielodzietnej i masz Kartę Dużej Rodziny; jeśli przebywasz w domu pomocy społecznej. Warto dopytać urzędnika przy wizycie — w praktyce zniżki są stosowane ostrożnie, ale należą się także w sytuacjach, które z pierwszego czytania nie są oczywiste.
Ważne: nie istnieje jedno konto do wpłaty opłaty paszportowej dla całej Polski. Każdy urząd wojewódzki ma własny rachunek bankowy. Wpłata na zły rachunek oznacza wniosek o zwrot środków i konieczność wykonania nowego przelewu — strata kilku dni. Sprawdź numer konta na stronie punktu, w którym planujesz składać wniosek.
Ile się czeka na paszport w 2026 roku
Oficjalnie ile się czeka na paszport określa się na około 30 dni od złożenia wniosku. To termin realny dla większości osób składających wniosek poza szczytem sezonu. Od kwietnia do czerwca, w okresie, gdy Polacy masowo przygotowują się do wakacji, termin potrafi się wydłużyć do 35 – 45 dni.
Paszport dla osób składających wniosek przez polski konsulat za granicą trwa dłużej — zwykle 5 – 8 tygodni, bo dokument produkowany jest w Polsce i wraca kanałem kurierskim lub konsularnym do kraju pobytu. Przy odbiorze za granicą od niedawna wymagane jest dodatkowe potwierdzenie odbioru w systemie gov.pl/web/gov/potwierdz-odbior-paszportu-ktory-dostarczyl-kurier — bez tego paszport nie jest formalnie aktywny.
Status swojego wniosku możesz sprawdzić online. Na stronie obywatel.gov.pl wybierasz usługę „Sprawdź, czy twój paszport jest gotowy”, podajesz PESEL, datę urodzenia i serię wniosku z potwierdzenia. System pokazuje jeden z kilku statusów: „wniosek przyjęty”, „w produkcji”, „gotowy do odbioru”.
Paszport dla dziecka — dodatkowe zasady
Wniosek o paszport dla dziecka rządzi się trochę innymi zasadami niż dla dorosłego. Najważniejsza różnica: potrzebna jest zgoda obojga rodziców lub opiekunów prawnych, a dziecko powyżej 5. roku życia musi być obecne przy składaniu wniosku i przy odbiorze dokumentu.
Ważność paszportu dziecięcego
Paszport dla dziecka, które w dniu składania wniosku ma mniej niż 12 lat, jest ważny 5 lat. Krótszy okres ważności wynika z tego, że wygląd dziecka szybko się zmienia i starsze zdjęcie przestaje odpowiadać realnemu wyglądowi. Od 12. urodzin dziecko dostaje paszport 10-letni, taki sam jak dorosły, i od tego samego momentu przy składaniu wniosku pobierane są odciski palców.
Zgoda obojga rodziców — jak to wygląda
Oboje rodzice muszą wyrazić zgodę na wydanie paszportu dziecku. W praktyce może to być fizyczne stawiennictwo obojga rodziców w punkcie paszportowym albo pisemna zgoda jednego z rodziców z notarialnie poświadczonym podpisem, jeśli ten rodzic nie może być na miejscu. Od 1 stycznia 2026 roku część tej procedury — zwłaszcza wyrażenie zgody przez rodzica przebywającego w Polsce w innym urzędzie lub za granicą — załatwia się wyłącznie przez e-Doręczenia. Jeśli nie masz jeszcze adresu e-Doręczeń, warto go założyć wcześniej, bo to potrafi zablokować wniosek na kilka dni.
Jeśli jeden z rodziców sprzeciwia się wydaniu paszportu (typowa sytuacja po rozwodzie przy planowanym wyjeździe dziecka z drugim rodzicem), pozostaje droga sądowa: składa się wniosek do sądu rodzinnego o tzw. zgodę zastępczą. Sąd analizuje cel wyjazdu — przy wakacjach lub feriach zwykle udziela zgody, przy stałej emigracji sprawa jest bardziej skomplikowana.
Obecność dziecka
- Dziecko do 5 lat: obecność przy składaniu wniosku nie jest wymagana; rodzic może przyjść sam z kompletnymi dokumentami.
- Dziecko 5 – 12 lat: obecność wymagana zarówno przy składaniu wniosku, jak i przy odbiorze paszportu. Odciski palców jeszcze nie są pobierane.
- Dziecko 12+: obecność wymagana, pobierane są odciski palców.
Paszport tymczasowy — kiedy się przydaje
Paszport tymczasowy to rozwiązanie dla sytuacji wyjątkowych: nagły wyjazd za granicę, gdy zwykły paszport nie zdąży być wyprodukowany; śmierć lub ciężka choroba członka rodziny za granicą; konieczność udania się na leczenie za granicą; powrót do kraju przez osobę, której paszport skradziono lub zniszczono. Dostaniesz go zwykle w kilka godzin do dwóch dni roboczych.
Cena paszportu tymczasowego to 30 zł niezależnie od wieku wnioskodawcy. Ważność: do 365 dni. Wygląda jak zwykły paszport, ale na okładce ma adnotację „paszport tymczasowy”. Niektóre kraje (szczególnie USA, Kanada, Australia) akceptują go niechętnie lub wcale — sprawdź zasady wjazdu do konkretnego państwa przed planowaniem podróży.
Jak zarezerwować wizytę online — instrukcja
Większość urzędów wojewódzkich ma własny system rezerwacji wizyt online. Ogólnopolski hub działa na obywatel.gov.pl. Procedura jest zwykle identyczna:
- Wejdź na stronę swojego urzędu wojewódzkiego albo na obywatel.gov.pl w sekcję „Paszport”.
- Wybierz punkt paszportowy z listy (w dużych miastach jest kilka lokalizacji — np. w Warszawie Plac Bankowy, Radom, Płock, Ciechanów).
- Wybierz typ sprawy — „złożenie wniosku” albo „odbiór paszportu”. To różne rezerwacje.
- Wybierz termin — zwykle dostępny jest zakres 2 – 4 tygodni do przodu, w szczycie sezonu bywa 5 – 6 tygodni.
- Podaj imię, nazwisko, PESEL i telefon kontaktowy. System wyśle potwierdzenie SMS-em lub mejlem.
- Na wizytę weź wydruk potwierdzenia albo pokaż je na telefonie w okienku recepcyjnym.
Rezerwacja online ma jedną ważną zaletę: w rezerwowanym terminie zazwyczaj nie ma kolejki i wniosek składasz w ciągu kilkunastu minut. Bez rezerwacji w szczycie sezonu (kwiecień – czerwiec) można spędzić 1 – 3 godziny w kolejce.
Kiedy najlepiej składać wniosek — terminarz praktyczny
Nie czekaj do ostatniej chwili. Najlepsze okresy na spokojne wyrobienie paszportu:
- Październik – luty: niski sezon, terminy realizacji blisko minimalnych 20 – 25 dni, brak problemów z rezerwacjami.
- Marzec: ostatni spokojny miesiąc przed szczytem wakacyjnych wniosków.
- Kwiecień – czerwiec: najgorszy moment. Wielu Polaków przypomina sobie o paszporcie, terminy realizacji rosną do 35 – 45 dni.
- Lipiec – sierpień: nieco spokojniej niż w czerwcu, ale nadal szczyt.
- Wrzesień: powrót do normalnych terminów.
Praktyczna zasada: wniosek o nowy paszport składaj co najmniej 6 miesięcy przed planowanym wyjazdem. Dzięki temu masz zapas na ewentualne opóźnienia i bufor na wymagania docelowego kraju dotyczące minimalnej ważności paszportu.
Wymiana i unieważnienie paszportu — kiedy i jak
Obowiązek wymiany paszportu powstaje w kilku konkretnych sytuacjach:
- Upływ terminu ważności paszportu (10 lat dla dorosłego, 5 lat dla dziecka poniżej 12 lat).
- Zmiana danych osobowych — imienia, nazwiska, wyglądu (jeśli różni się istotnie od zdjęcia), numeru PESEL — w terminie 120 dni od zmiany.
- Uszkodzenie paszportu w sposób utrudniający jego odczyt (wyblakłe zdjęcie, uszkodzony chip).
- Utrata paszportu — zgłoś to niezwłocznie w najbliższym punkcie paszportowym lub polskim konsulacie za granicą. Utracony paszport zostanie automatycznie unieważniony.
Nowy paszport wydawany jest na tych samych zasadach co pierwszy — pełna procedura, pełna opłata (z ewentualnymi ulgami), ten sam czas realizacji. Nie istnieje „skrócona” ścieżka dla wymiany, tylko paszport tymczasowy dla sytuacji awaryjnych.
Co robić, gdy paszport zginie za granicą
Pierwsze trzy rzeczy w kolejności: zgłoszenie kradzieży lub utraty miejscowej policji (dostaniesz protokół, który może być potrzebny do ubezpieczenia i w sytuacjach granicznych), kontakt z najbliższym polskim konsulatem, złożenie wniosku o paszport tymczasowy, który umożliwi powrót do kraju. Paszport tymczasowy konsularny można dostać zwykle w ciągu 1 – 3 dni roboczych. Koszt: standardowa opłata konsularna (różna w zależności od kraju, zwykle równowartość 30 zł w walucie lokalnej).
Jeśli straciłeś paszport w kraju, w którym nie ma polskiego konsulatu, kontakt nawiązuje się z konsulatem kraju sąsiedniego. Lista placówek dyplomatycznych dostępna jest na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Najczęstsze pytania o paszport w 2026 roku
Czy muszę wyrobić paszport, jeżeli podróżuję tylko po UE?
Nie. W obrębie Unii Europejskiej i strefy Schengen wystarczy ważny dowód osobisty. Paszport zaczyna być potrzebny, gdy wylatujesz do krajów poza UE — np. do Turcji, Egiptu, Maroko, Stanów Zjednoczonych, na Bliski Wschód czy do Azji. Kilka krajów spoza UE akceptuje też polski dowód — Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Gruzja, Mołdawia, Macedonia Północna, Serbia, Ukraina.
Czy mogę złożyć wniosek o paszport całkowicie online?
Nie dla dorosłych. Obowiązek osobistego stawiennictwa wynika z konieczności pobrania odcisków palców i elektronicznego złożenia podpisu. Dla dzieci do 12 lat istnieje częściowa procedura online — można wypełnić wniosek przez gov.pl, ale odbiór paszportu zawsze jest osobisty.
Czy muszę mieć meldunek w województwie, w którym składam wniosek?
Nie. Od 2023 roku obowiązuje zasada braku rejonizacji. Możesz złożyć wniosek w dowolnym urzędzie wojewódzkim w Polsce, niezależnie od tego, gdzie jesteś zameldowany czy zamieszkujesz.
Co, jeśli mam nadal ważny paszport, ale uważam, że powinienem mieć dwa?
Drugi paszport wydawany jest tylko w szczególnych okolicznościach, np. gdy pracujesz jako dyplomata, dziennikarz relacjonujący z krajów wzajemnie zamkniętych (typowo Izrael i państwa arabskie), albo z innych istotnych powodów zawodowych, które uzasadniasz we wniosku. Standardowy wnioskodawca nie może mieć dwóch paszportów jednocześnie.
Kiedy paszport traci ważność — w dacie podanej czy dzień wcześniej?
W dacie upływu ważności wpisanej w paszporcie. Oznacza to, że do końca tego dnia paszport jest jeszcze ważny. Ale wiele krajów wymaga zapasu (3 lub 6 miesięcy), więc ważność teoretyczna nie zawsze oznacza, że wjedziesz do docelowego kraju. Sprawdź zasady kraju docelowego przed wyjazdem.
Czy można zrobić zdjęcie biometryczne samemu w budce?
Technicznie tak, ale nie polecamy. Automaty często wpadają w pułapki oświetleniowe, cienie na twarzy albo refleksy w okularach. Urząd paszportowy ma prawo odrzucić zdjęcie niespełniające wymagań, co oznacza konieczność powtórki całej wizyty. Fotograf za 30 – 60 zł daje praktycznie 100 % pewności, że zdjęcie przejdzie.
Czy mogę zapłacić opłatę paszportową w kasie urzędu?
W wielu oddziałach tak — na miejscu jest terminal kartowy, którym płacisz podczas wizyty. To wygodniejsze niż przelew bankowy. Ale nie wszystkie punkty są tak wyposażone — na wszelki wypadek sprawdź przed wizytą na stronie konkretnego punktu, albo po prostu zapłać przelewem wcześniej i weź wydruk.
Praktyczne wskazówki, które oszczędzą nerwów
- Fotografuj aktualny paszport smartfonem i zapisz w chmurze (Google Drive, iCloud). W razie utraty za granicą masz natychmiastowy dostęp do numeru i daty ważności — przyspiesza procedury w konsulacie.
- Zapisz datę ważności paszportu w kalendarzu telefonu z przypomnieniem na 9 miesięcy przed. Większość ludzi zapomina, że do krajów wymagających 6 miesięcy zapasu paszport w praktyce „kończy się” 6 miesięcy przed datą w dokumencie.
- Nie bierz zdjęcia sprzed 2 – 3 lat. Jeśli zmieniłeś wygląd (broda, waga, siwizna, operacja plastyczna) na tyle, że różnisz się od zdjęcia — na granicy może być problem.
- Sprawdzaj dane we wniosku przed podpisaniem. Literówka w nazwisku lub błędna data urodzenia oznaczają produkcję wadliwego paszportu i konieczność powtórki całej procedury. Urzędnicy są ludźmi i czasem się mylą.
Planujesz urlop za granicą poza UE? Do kompletu przydają się też: międzynarodowe prawo jazdy, karta EKUZ dla krajów europejskich (zobacz EKUZ w Polsce 2026) oraz ubezpieczenie turystyczne. W Polsce na kierunki krajowe zajrzyj do naszego zestawienia Majówka 2026 w Polsce — gdzie pojechać tanio.
Podsumowanie: paszport w 2026 bez stresu
Polski paszport można wyrobić szybciej i sprawniej, niż sugeruje reputacja polskiej biurokracji. Koszt: 140 zł dla dorosłego, z licznych zniżek mogą korzystać studenci, seniorzy, osoby z niepełnosprawnością i rodziny wielodzietne. Czas oczekiwania: około 30 dni, w szczycie sezonu do 45. Procedura: jedno wejście do urzędu, jedno podpisanie wniosku, jedno odebranie gotowego paszportu.
Trzy zasady na koniec. Pierwsza — rezerwuj wizytę online, bo to oszczędza godziny. Druga — nie czekaj do kwietnia ani maja, bo wtedy dołączasz do wszystkich, którzy przypomnieli sobie o paszporcie na miesiąc przed wylotem. Trzecia — pamiętaj o wymaganiach kraju docelowego: 3 lub 6 miesięcy zapasu ważności to standard w wielu państwach pozaeuropejskich.
Papierkowa robota zajmie mniej niż jeden poranek. Wakacje, które dzięki temu przejdą spokojnie, potrafią być znacznie dłuższe.
