Od 1 października 2026 roku zacznie obowiązywać nowa lista refundacyjna. Dla osób po 65. roku życia najważniejsza zmiana dotyczy czterech preparatów, które nie będą już objęte bezpłatnym wydawaniem w ramach listy „S”. Informacje o zmianach są szczególnie istotne dla pacjentów przyjmujących leki przewlekle.
Aktualne zasady refundacji warto sprawdzać również na stronie auraposter.pl, a przede wszystkim w oficjalnych źródłach Ministerstwa Zdrowia i serwisie pacjent.gov.pl. Bezpłatne leki dla seniorów 65+ nadal obejmują tysiące pozycji, dlatego usunięcie czterech konkretnych preparatów nie oznacza likwidacji programu.
Najważniejsza informacja dla pacjentów jest taka, że wraz ze zmianą listy nie znika możliwość bezpłatnego leczenia odpowiednimi zamiennikami.
Jakie leki nie będą już bezpłatne dla seniorów?
Z wykazu bezpłatnych leków dla osób powyżej 65. roku życia usunięte zostaną cztery preparaty:
| Lek | Substancja czynna / grupa | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Eliquis | apiksaban | leczenie przeciwzakrzepowe |
| Januvia | sitagliptyna | cukrzyca typu 2 |
| Janumet | sitagliptyna + metformina | cukrzyca typu 2 |
| Ultibro Breezhaler | indakaterol + glikopironium | przewlekła obturacyjna choroba płuc |
Zmiana dotyczy bezpłatnego statusu konkretnych produktów, a nie całkowitego wycofania ich z rynku. Preparaty pozostają dostępne w refundacji na zasadach określonych w nowym wykazie.
Według informacji przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia negocjacje cenowe zakończyły się porozumieniem w przypadku części produktów, natomiast dla Eliquisu, Ultibro Breezhalera, Januvii i Janumetu nie udało się uzyskać porozumienia.
Eliquis – co zmieni się dla pacjentów?
Eliquis zawiera apiksaban i jest stosowany m.in. w profilaktyce udarów oraz leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych. To jeden z preparatów, których nie będzie już można otrzymać bezpłatnie w ramach listy senioralnej na dotychczasowych zasadach.
Nie oznacza to jednak, że apiksaban znika z refundacji. W aktualnej bazie URPL widnieje wiele produktów zawierających tę samą substancję czynną, w tym preparaty generyczne.
W przypadku leków przeciwzakrzepowych samodzielna zamiana preparatu nie jest dobrym rozwiązaniem — ostateczną decyzję dotyczącą terapii powinien potwierdzić lekarz lub farmaceuta.
Januvia i Janumet – zmiana dla osób z cukrzycą
Kolejne dwa preparaty dotyczą pacjentów leczonych z powodu cukrzycy typu 2. Januvia zawiera sitagliptynę, natomiast Janumet łączy sitagliptynę z metforminą.
Oba leki pozostają w systemie refundacji, ale tracą status bezpłatnych dla seniorów 65+ w ramach wykazu „S”. Dla pacjentów oznacza to konieczność zwrócenia większej uwagi na to, jaki produkt zostanie wydany w aptece.
„Mechanizm opiera się na nowych narzędziach negocjacyjnych, a nie na usuwaniu leków z list refundacyjnych” — mówiła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk podczas prezentowania zmian.
W praktyce istotne jest więc nie tylko sprawdzenie nazwy handlowej, ale również substancji czynnej i zasad refundacji konkretnego preparatu.
Ultibro Breezhaler – co z pacjentami z POChP?
Czwartym preparatem jest Ultibro Breezhaler, stosowany u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Lek zawiera połączenie indakaterolu i glikopironium.
Podobnie jak w przypadku pozostałych trzech produktów, problem dotyczy bezpłatnego wydawania w ramach listy dla seniorów. Nie oznacza to automatycznego zakończenia leczenia ani wycofania substancji z rynku.
Pacjent, który korzysta z tego inhalatora, powinien sprawdzić z farmaceutą dostępne odpowiedniki i zasady ich refundacji.
Czy senior będzie musiał zapłacić za cały lek?
Nie zawsze. To jedna z najważniejszych kwestii związanych z październikową zmianą.
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że na rynku dostępne są tańsze odpowiedniki produktów, które pozostaną objęte bezpłatnym wydawaniem dla uprawnionych pacjentów. W przypadku odpowiedniego zamiennika farmaceuta może wydać produkt znajdujący się na liście bezpłatnej.
Według informacji przekazanych przez resort pacjent nie musi z tego powodu wracać do lekarza po nową receptę. W aptece można zapytać o dostępny odpowiednik i sprawdzić, czy nadal spełnia on warunki bezpłatnego wydania.
Czy trzeba iść do lekarza po nową receptę?
Samo usunięcie konkretnego preparatu z listy bezpłatnej nie oznacza automatycznie konieczności uzyskania nowej recepty.
Jeżeli istnieje odpowiednik spełniający warunki refundacji, farmaceuta może dokonać odpowiedniej zamiany zgodnie z obowiązującymi zasadami. Warto jednak powiedzieć w aptece, jaki lek pacjent przyjmuje i z jakiego powodu, szczególnie w przypadku terapii przewlekłych.
Ministerstwo Zdrowia podkreślało, że przed zmianami analizowano dostępność oraz bezpieczeństwo dostaw tańszych odpowiedników.
Lista bezpłatnych leków dla seniorów nadal obejmuje tysiące produktów
Zmiana dotycząca czterech preparatów nie oznacza dużego ograniczenia całego programu. Według informacji opublikowanych 18 września lista „S” obejmuje 3736 pozycji.
Ministerstwo Zdrowia prowadziło negocjacje z producentami 11 produktów. Porozumienie osiągnięto m.in. w sprawie Abrysvo, Arexvy, Ozempicu, Forxigi, Xarelto i Prolii. Dzięki uzgodnieniom resort szacuje oszczędności na około 400 mln zł.
Zaoszczędzone środki mają zostać wykorzystane na finansowanie kolejnych terapii i rozszerzanie dostępu do leczenia.
Co jeszcze zmieni się na liście refundacyjnej od 1 października?
Październikowa lista nie ogranicza się wyłącznie do zmian dotyczących seniorów. Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że od 1 października refundacją zostaną objęte 24 nowe terapie.
Wśród nich znajduje się 13 terapii onkologicznych oraz 11 nieonkologicznych. Osiem nowych terapii jest przeznaczonych dla pacjentów z chorobami rzadkimi.
Zmiany obejmują m.in. nowe możliwości leczenia niektórych nowotworów, chorób rzadkich, mukowiscydozy, pierwotnego zapalenia dróg żółciowych oraz innych schorzeń.
Co powinien zrobić senior przed wizytą w aptece?
Osoby po 65. roku życia, które przyjmują jeden z czterech wymienionych preparatów, mogą przygotować się do zmiany w kilku prostych krokach:
- sprawdzić nazwę przyjmowanego leku;
- zapytać farmaceutę o refundowany odpowiednik;
- sprawdzić aktualny wykaz leków bezpłatnych;
- nie przerywać samodzielnie rozpoczętej terapii;
- w razie wątpliwości skontaktować się z lekarzem prowadzącym;
- sprawdzić zasady refundacji konkretnej dawki i opakowania.
Aktualny wykaz można znaleźć w serwisie pacjent.gov.pl, a także na Internetowym Koncie Pacjenta i w aplikacji mojeIKP. Oficjalny portal wyjaśnia również, komu przysługują bezpłatne leki i jakie warunki trzeba spełnić.
Jak sprawdzić, czy lek nadal jest bezpłatny?
Najprostszym rozwiązaniem jest wyszukanie konkretnej nazwy leku na aktualnej liście. Warto pamiętać, że refundacja może zależeć nie tylko od nazwy preparatu, ale także od wieku pacjenta, wskazania medycznego, dawki i opakowania.
Oficjalna baza URPL udostępnia również informacje dotyczące produktów leczniczych objętych aktualnym obwieszczeniem refundacyjnym. W bazie można wyszukiwać preparaty według nazwy oraz substancji czynnej.
Czy zmiany dotyczą wszystkich seniorów?
Nie. Sama informacja o wieku 65+ nie wystarcza do otrzymania każdego leku bezpłatnie.
Zgodnie z informacjami rządowymi pacjent musi spełniać określone warunki, a lek musi znajdować się w odpowiednim wykazie i być stosowany w ramach wskazania objętego refundacją. Na recepcie uprawnienie senioralne oznaczane jest literą „S”.
Dlatego przed realizacją recepty warto sprawdzić wszystkie elementy: wiek pacjenta, wskazanie, nazwę produktu oraz status refundacyjny.
Co warto zapamiętać przed 1 października?
Od 1 października 2026 roku cztery preparaty — Eliquis, Januvia, Janumet i Ultibro Breezhaler — nie będą już bezpłatne dla seniorów 65+ w ramach listy „S”. Jednocześnie odpowiednie tańsze produkty pozostają dostępne w systemie refundacji.
Seniorzy nie powinni więc samodzielnie rezygnować z leczenia tylko dlatego, że zmieniła się nazwa lub status konkretnego preparatu. Najlepiej przed wykupieniem recepty zapytać farmaceutę o dostępny odpowiednik i jego odpłatność.
„Jeśli na rynku jest dostępny bezpieczny i skuteczny lek, który kosztuje 40 zł, państwo nie powinno płacić 400 zł za taki sam lek o innej nazwie” — tłumaczyła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk, opisując założenia nowych zasad negocjowania cen.
Gdzie sprawdzać aktualną listę bezpłatnych leków?
Najbardziej wiarygodnych informacji należy szukać w oficjalnych źródłach. Aktualny wykaz można sprawdzić na portalu pacjent.gov.pl, w Internetowym Koncie Pacjenta oraz w komunikatach Ministerstwa Zdrowia.
Warto również korzystać z bazy URPL, która publikuje informacje o produktach leczniczych objętych aktualnym obwieszczeniem refundacyjnym.
Nie warto opierać decyzji dotyczącej terapii wyłącznie na nazwie handlowej leku lub informacji znalezionej w mediach. W przypadku wątpliwości najbezpieczniej potwierdzić zasady refundacji w aptece lub u lekarza.
Warto również przeczytać na Auraposter:
- Prawo jazdy po 65. roku życia: czy seniorzy muszą szykować się na badania w 2026 — najważniejsze informacje o zmianach dotyczących starszych kierowców.
- Morfologia krwi: co oznaczają RBC, WBC, PLT i OB — praktyczny przewodnik po podstawowych wynikach badań krwi.
- Dieta przy złamaniach: co jeść, aby wspierać regenerację kości — informacje o żywieniu i zdrowiu kości.
