Najprawdopodobniej tak, ale jeszcze nie na pewno. Ministerstwo Zdrowia chce, by od 1 stycznia 2027 r. pomiar wskaźnika kostka-ramię (WKR) był bezpłatnym badaniem na NFZ w poradniach kardiologicznych, diabetologicznych i chorób naczyń. Skorzystasz z niego, jeśli lekarz uzna, że masz objawy choroby tętnic kończyn dolnych i podwyższone ryzyko sercowo-naczyniowe. Dziś to wciąż projekt rozporządzenia, a nie obowiązujący przepis.
Projekt zmienia rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS). Jego treść i etap prac możesz śledzić w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny, a ogólne zasady leczenia u specjalisty opisuje strona Ministerstwa Zdrowia o AOS.
W skrócie
- Badanie WKR ma trafić do koszyka NFZ od 1 stycznia 2027 r. – jeśli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie.
- Wykonasz je w poradni kardiologicznej, diabetologicznej lub leczenia chorób naczyń, a nie u lekarza rodzinnego.
- Resort szacuje, że w ciągu dwóch lat skorzysta z niego ponad 1,6 mln pacjentów.
Czym jest badanie WKR i co wykrywa?
WKR (po angielsku ABI) porównuje ciśnienie krwi zmierzone na kostce z ciśnieniem na ramieniu. Do pomiaru używa się mankietów i małego aparatu dopplerowskiego, a całość trwa kilkanaście minut i nie boli. Badanie pomaga wykryć miażdżycę tętnic kończyn dolnych, czyli chorobę tętnic obwodowych (PAD). W uzasadnieniu projektu czytamy, że pomiar WKR to „prosta, nieinwazyjna i niskokosztowa metoda diagnostyczna”.
Dlaczego to ważne? Według danych Ministerstwa Zdrowia, cytowanych przez Rynek Zdrowia, w Polsce co roku jest ok. 40 tys. hospitalizacji z powodu objawowej choroby tętnic obwodowych i ponad 9 tys. amputacji z nią związanych. Choroby krążenia nie dotyczą zresztą tylko nóg – pisaliśmy też o tym, jak problemy z sercem i naczyniami wpływają na pamięć.
Kto będzie mógł zrobić WKR na NFZ?
Nie każdy na życzenie. Projekt przewiduje badanie dla pacjentów:
- z grupy ryzyka miażdżycy tętnic kończyn dolnych,
- z klinicznymi objawami choroby tętnic obwodowych,
- z ocenionym przez lekarza podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym,
- bez istotnych chorób współistniejących, które wykluczałyby taki tryb diagnostyki.
Pomiar wykona specjalista kardiologii, diabetologii lub angiologii albo przeszkolona pielęgniarka czy technik. Poradnia musi mieć odpowiedni sprzęt i gabinet zabiegowy.
Co wiemy, a co jeszcze może się zmienić?
| Kwestia | Stan na 16 października 2026 r. |
|---|---|
| Status przepisu | Projekt rozporządzenia MZ po skierowaniu do konsultacji, jeszcze niepodpisany |
| Planowany start | 1 stycznia 2027 r. |
| Gdzie | Poradnie: kardiologiczna, diabetologiczna, leczenia chorób naczyń (AOS) |
| Liczba pacjentów (szacunek MZ) | ok. 768 tys. w 1. roku, ponad 848 tys. w 2. roku |
| Koszt dla NFZ | ok. 27,3 mln zł w 1. roku, ok. 30,1 mln zł w 2. roku |
| Cena prywatnie dziś | według mediów nawet ok. 150 zł |
Szczegóły – w tym zakres badania i wymagania dla poradni – mogą się jeszcze zmienić po konsultacjach. Ostateczne zasady poznamy dopiero po podpisaniu rozporządzenia i jego publikacji w Dzienniku Ustaw.
Czy potrzebujesz skierowania?
Projekt nie wprowadza osobnej ścieżki do samego badania – WKR ma być wykonywany w ramach wizyty w poradni specjalistycznej. Do kardiologa, diabetologa czy poradni chorób naczyń na NFZ zwykle potrzebujesz skierowania, najczęściej od lekarza rodzinnego. Jeśli już leczysz się w takiej poradni, o pomiar zapytasz po prostu na kolejnej wizycie po 1 stycznia.
Sygnały, o których warto powiedzieć lekarzowi, to m.in. ból łydek podczas chodzenia, który mija po krótkim odpoczynku, wyraźnie chłodniejsze stopy czy trudno gojące się rany na nogach. To nie diagnoza, tylko powód do rozmowy z lekarzem. Przy okazji wizyty sprawdź też, czy przysługuje Ci bezpłatna szczepionka na grypę w tym sezonie.
Co zrobić teraz
- Jeśli masz cukrzycę, nadciśnienie, palisz lub masz bóle nóg przy chodzeniu – umów się do lekarza POZ i opisz objawy.
- Zapytaj o skierowanie do poradni kardiologicznej, diabetologicznej lub chorób naczyń, bo kolejki do specjalistów bywają długie.
- Nie odkładaj diagnostyki do stycznia, jeśli dolegliwości są nasilone – lekarz może zlecić inne badania już teraz.
- Śledź etap prac nad rozporządzeniem w serwisie RCL lub zadzwoń na infolinię NFZ (800 190 590), by potwierdzić zasady przed wizytą.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Fot.: ciśnieniomierz z mankietem. ML5 (angielska Wikipedia), domena publiczna, Wikimedia Commons.
