Obowiązujący obecnie wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Osiągnięcie tej granicy nie oznacza jednak obowiązku zakończenia pracy, ponieważ osoba ubezpieczona może nadal pracować i złożyć wniosek o świadczenie w późniejszym terminie.
Na portalu auraposter.pl regularnie opisujemy zmiany dotyczące ZUS, emerytur, świadczeń społecznych oraz finansów pracowników. W przypadku wieku emerytalnego trzeba odróżnić obowiązujące przepisy od propozycji politycznych i eksperckich, które nie są jeszcze ustawą.
Jaki wiek emerytalny obowiązuje obecnie w Polsce
Od 1 października 2017 roku wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Takie zasady potwierdza Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Prawo do emerytury nie oznacza, że ZUS zawsze rozpocznie wypłatę automatycznie. Osoba, która osiągnęła odpowiedni wiek, zazwyczaj musi złożyć wniosek, a świadczenie może zostać przyznane nie wcześniej niż od miesiąca jego złożenia.
| Grupa ubezpieczonych | Obecny wiek emerytalny | Czy trzeba kończyć pracę |
|---|---|---|
| Kobiety | 60 lat | Nie |
| Mężczyźni | 65 lat | Nie |
| Osoby pracujące dłużej | Po osiągnięciu wieku ustawowego | Mogą odroczyć wniosek |
| Wybrane grupy zawodowe | Zależnie od odrębnych przepisów | Możliwe są szczególne zasady |
Obecne progi 60 i 65 lat pozostają obowiązującym prawem, dopóki parlament nie uchwali nowelizacji ustawy emerytalnej.
Czy rząd podniesie wiek emerytalny w 2026 roku
Według stanu na 23 lipca 2026 roku nie została wprowadzona ustawa ustanawiająca powszechne podwyższenie wieku emerytalnego. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk publicznie deklarowała, że podczas sprawowania przez nią urzędu wiek kobiet i mężczyzn nie będzie podnoszony.
„Tak długo, jak jestem ministrem pracy, wiek emerytalny kobiet i mężczyzn podnoszony nie będzie” — mówiła Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Nie oznacza to całkowitego zakończenia debaty. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz opowiadała się za zrównaniem progów, wskazując na możliwość podwyższenia wieku kobiet i niewielkiego obniżenia wieku mężczyzn, jednak jednocześnie informowała, że jej ugrupowanie nie przygotowuje projektu ustawy w tej sprawie.
Co Konstytucja mówi o wieku emerytalnym
Artykuł 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje obywatelowi prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Konstytucja nie wskazuje jednak konkretnej granicy 60, 62, 65 ani 67 lat.
W tym samym artykule zapisano, że zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Oznacza to, że parlament może zmieniać wiek emerytalny kobiet i mężczyzn bez zmiany Konstytucji, ale nowe przepisy muszą respektować między innymi zasadę równości, ochronę praw nabytych oraz poprawną legislację.
Zmiana wymagałaby przeprowadzenia standardowego procesu ustawodawczego:
- przygotowania projektu ustawy;
- konsultacji i prac w komisjach;
- uchwalenia ustawy przez Sejm;
- rozpatrzenia jej przez Senat;
- podpisu prezydenta;
- publikacji w Dzienniku Ustaw;
- określenia terminu wejścia przepisów w życie.
Czy różny wiek kobiet i mężczyzn jest zgodny z Konstytucją
Trybunał Konstytucyjny orzekł w 2010 roku, że zróżnicowany wiek emerytalny mężczyzn i kobiet jest zgodny z art. 32 oraz art. 33 Konstytucji. Trybunał uznał wówczas, że obowiązujące rozwiązanie nie stanowi niedopuszczalnej dyskryminacji kobiet.
„Zróżnicowanie powszechnego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z konstytucją” — wskazał Trybunał Konstytucyjny.
Jednocześnie TK zaznaczył, że różne progi nie muszą być rozwiązaniem optymalnym, i sygnalizował celowość stopniowego ich zrównywania. Oznacza to, że Konstytucja dopuszcza zarówno utrzymanie obecnego podziału, jak i zmianę zmierzającą do wspólnego wieku.
W 2014 roku Trybunał oceniał także przepisy przewidujące podnoszenie i zrównywanie wieku do 67 lat. Uznał, że takie rozwiązanie co do zasady nie narusza standardu konstytucyjnego, co potwierdza, że sama zmiana granicy wieku nie jest automatycznie sprzeczna z ustawą zasadniczą.
Czy kobiety mogą zostać objęte wyższym wiekiem emerytalnym
Najczęściej omawiany scenariusz zakłada stopniowe zrównanie wieku kobiet i mężczyzn. Mogłoby to oznaczać podnoszenie progu dla kobiet o kilka miesięcy rocznie, aż do osiągnięcia wspólnego poziomu, na przykład 62, 63 lub 65 lat.
Nie jest jednak przesądzone, czy wiek emerytalny wzrośnie, ponieważ publiczna dyskusja nie jest równoznaczna z przyjęciem ustawy. W praktyce znaczenie miałby dokładny harmonogram, zasady ochrony osób znajdujących się blisko emerytury oraz ewentualne wyjątki dla pracowników wykonujących szczególnie ciężkie zawody.
Dlaczego dalsza praca może zwiększyć emeryturę
Osiągnięcie wieku 60 lub 65 lat daje prawo do wystąpienia o świadczenie, ale nie zmusza do natychmiastowego zakończenia aktywności zawodowej. ZUS oblicza wysokość emerytury na podstawie zwaloryzowanych składek, kapitału początkowego, środków na subkoncie oraz statystycznego dalszego trwania życia.
Dłuższa praca może oznaczać kolejne składki oraz podział zgromadzonego kapitału przez mniejszą liczbę miesięcy. ZUS podkreśla, że „późniejsze przejście na emeryturę się opłaca”, choć ostateczna korzyść zależy od zarobków, zdrowia, historii ubezpieczenia i terminu złożenia wniosku.
Osoby, które chcą dodatkowo oszczędzać na przyszłość, mogą sprawdzić zasady programu opisane w materiale PPK 2026 dla pracownika i pracodawcy. Program nie zastępuje emerytury z ZUS, ale może stanowić dodatkowe źródło pieniędzy po zakończeniu pracy.
Gdzie sprawdzać aktualne informacje o emeryturach
Obowiązujące zasady najlepiej weryfikować na stronach ZUS, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Sejmu oraz w Dzienniku Ustaw. Projekty, petycje i wypowiedzi polityków nie zmieniają automatycznie sytuacji ubezpieczonych.
Warto również sprawdzić, jakie dodatki można otrzymać niezależnie od podstawowego świadczenia. Informacje o dostępnych formach wsparcia znajdują się w materiale Świadczenia dla seniorów 2026: dziewięć dodatków i wypłat.
Czytaj także: 14. emerytura 2026 — termin wypłaty, pełna kwota i próg 2900 zł.
