W piątek 28 sierpnia 2026 roku nad ranem nad Polską będzie widoczne głębokie częściowe zaćmienie Księżyca. Faza półcieniowa rozpocznie się około 3:24, a wyraźne wejście tarczy Księżyca w cień Ziemi około 4:34 czasu polskiego.
Najważniejsze informacje o zjawiskach na niebie można śledzić również na auraposter.pl. W przypadku zaćmienia Księżyca 28 sierpnia 2026 największe znaczenie ma lokalizacja: mieszkańcy zachodniej Polski zobaczą znacznie głębszą fazę niż obserwatorzy na wschodzie, ponieważ Księżyc będzie szybko zbliżał się do zachodniego horyzontu.
Najlepszy moment do obserwacji nie przypadnie w środku nocy, lecz tuż przed świtem, gdy Księżyc będzie już bardzo nisko.
O której godzinie zacznie się zaćmienie Księżyca
Osoby sprawdzające, o której zaćmienie Księżyca, powinny nastawić budzik najpóźniej na około 4:20. Pierwsza faza półcieniowa rozpocznie się około 3:24, jednak początkowo zmiana jasności będzie subtelna i trudna do zauważenia bez uważnej obserwacji.
Około 4:34 rozpocznie się faza częściowa. Wtedy ciemny cień Ziemi zacznie wyraźnie przesuwać się po tarczy Księżyca, a około godziny 5:00 niemal połowa Srebrnego Globu będzie już objęta cieniem. Tak przebieg zjawiska opisuje Polska Agencja Kosmiczna.
Globalne maksimum przypadnie około 6:13 czasu polskiego. NASA wylicza, że w kulminacji około 96% powierzchni tarczy znajdzie się w głównym cieniu Ziemi, ale w większości Polski Księżyc będzie wtedy już pod horyzontem albo właśnie będzie zachodził.
„Maksymalna faza zaćmienia nastąpi już przy kompletnie jasnym niebie”, mówi popularyzator astronomii Karol Wójcicki. W Warszawie Księżyc zniknie za horyzontem około 5:37, czyli jeszcze przed globalnym maksimum.
Warto przypomnieć, że sierpień przyniósł już jedno duże zjawisko astronomiczne. Szczegółowe godziny wcześniejszego wydarzenia znajdują się w materiale o zaćmieniu Słońca 12 sierpnia 2026 w Polsce.
Gdzie zaćmienie będzie najlepiej widoczne
Zaćmienie Księżyca w Polsce będzie można obserwować w całym kraju, ale warunki geometryczne wyraźnie faworyzują zachód. Im dalej na zachód, tym później Księżyc chowa się za horyzontem, dzięki czemu można zobaczyć głębszą fazę.
| Miasto | Najlepszy widoczny moment przed zachodem Księżyca | Przybliżona zasłonięta część tarczy |
|---|---|---|
| Warszawa | około 5:37 | 66% |
| Gdańsk | około 5:37 | 66% |
| Łódź | około 5:49 | 83% |
| Kraków | około 5:50 | 84% |
| Poznań | około 5:58 | 90% |
| Wrocław | około 5:59 | 91% |
| Szczecin | około 6:06 | 93% |
Dane lokalne pokazują, że szczególnie dobrym regionem do obserwacji będzie zachodnia część kraju. W Szczecinie Księżyc pozostanie nad horyzontem niemal pół godziny dłużej niż w Warszawie, dzięki czemu zbliży się do fazy globalnego maksimum.
Kilkaset kilometrów różnicy w położeniu obserwatora przełoży się tego ranka na zupełnie inny wygląd Księżyca.
Jak wybrać miejsce do obserwacji
Przy pytaniu gdzie oglądać zaćmienie Księżyca ważniejszy od całkowitej ciemności będzie odsłonięty zachodni horyzont. Księżyc znajdzie się nisko, dlatego nawet niezbyt wysoki budynek, drzewa albo pobliskie wzgórze mogą zasłonić najciekawszą część zjawiska.
Najlepiej znaleźć:
- otwarte pole lub łąkę;
- wzniesienie z widokiem na zachód;
- brzeg jeziora z otwartym horyzontem;
- wysoką i bezpieczną platformę obserwacyjną;
- miejsce poza zwartą miejską zabudową.
POLSA rekomenduje stanowisko, w którym zachodniego horyzontu nie zasłaniają drzewa ani wysokie budynki. Nie trzeba natomiast wyjeżdżać kilkadziesiąt kilometrów poza miasto tylko po to, aby uniknąć sztucznego światła: Księżyc podczas pełni jest wystarczająco jasny.
Obserwatorom nocnego nieba może przydać się także poradnik o tym, kiedy i gdzie obserwować zorzę polarną w Polsce.
Jakiej pogody spodziewać się 28 sierpnia
Warunki pogodowe mogą okazać się największą niewiadomą. Według aktualnej prognozy IMGW piątek przyniesie napływ frontu atmosferycznego od zachodu, więcej chmur, przelotny deszcz i lokalne burze, podczas gdy na wschodzie kraju dłużej ma utrzymywać się pogodniejsza aura.
Ponieważ zaćmienie przypada jednak bardzo wcześnie rano, sytuację najlepiej sprawdzić ponownie bezpośrednio przed wyjściem. Aktualne mapy zachmurzenia i prognozy dostępne są w serwisach IMGW-PIB.
Paradoks polega na tym, że zachód Polski ma lepszą geometrię zjawiska, ale właśnie od zachodu będzie zbliżał się front. Nawet niewielka przerwa w chmurach między 4:30 a 6:00 może jednak wystarczyć, by zobaczyć zaciemnioną tarczę.
Dlaczego Księżyc zrobi się ciemny i miedziany
Będzie to częściowe zaćmienie Księżyca, ponieważ Słońce, Ziemia i Księżyc nie ustawią się w idealnej linii. Tylko część tarczy naturalnego satelity wejdzie w najciemniejszą część ziemskiego cienia, nazywaną umbrą.
NASA wyjaśnia, że podczas zaćmienia niebieskie i fioletowe składniki światła słonecznego są silniej rozpraszane w atmosferze Ziemi. Dłuższe fale, odpowiadające barwie czerwonej i pomarańczowej, łatwiej przechodzą przez atmosferę i mogą dotrzeć do powierzchni Księżyca. NASA opisuje mechanizm zaćmień Księżyca wraz z różnicami między fazą całkowitą, częściową i półcieniową.
To ten sam podstawowy mechanizm rozpraszania światła, który odpowiada za czerwone i pomarańczowe barwy zachodzącego Słońca.
W 2026 roku Księżyc pozostanie częściowo poza głównym cieniem, więc nie zmieni się w jednolicie czerwony dysk. Najciemniejsza część może jednak nabrać wyraźnie rdzawego lub miedzianego odcienia.
O naturalnym satelicie Ziemi więcej można przeczytać również w materiale wyjaśniającym, dlaczego Księżyc oddala się od Ziemi o około 3,8 cm rocznie.
Czy do obserwacji potrzebne są specjalne okulary
Nie. Zaćmienie Księżyca można bezpiecznie oglądać gołym okiem, ponieważ obserwator nie patrzy bezpośrednio na Słońce. Okulary z filtrem wymagane podczas zaćmień słonecznych są tutaj całkowicie zbędne.
„Obserwacja zaćmienia Księżyca nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani filtrów ochronnych”, informuje Polska Agencja Kosmiczna.
Lornetka lub niewielki teleskop pomogą natomiast zobaczyć dokładną granicę ziemskiego cienia na powierzchni Srebrnego Globu.
Na obserwację warto zabrać:
- lornetkę, jeśli jest dostępna;
- statyw do telefonu lub aparatu;
- cieplejszą warstwę ubrania na poranek;
- aplikację pokazującą kierunek zachodu Księżyca;
- latarkę z delikatnym światłem.
Nie warto czekać wyłącznie na oficjalną godzinę globalnego maksimum. W Polsce najlepszy widok przypadnie wcześniej, zanim Księżyc zniknie pod zachodnim horyzontem.
Jak zrobić zdjęcie zaćmienia telefonem lub aparatem
Przy jak fotografować zaćmienie Księżyca najważniejszym problemem będzie niskie położenie obiektu. Statyw daje dużą przewagę, ponieważ pozwala ustabilizować urządzenie przy dłuższych czasach ekspozycji.
Telefon najlepiej ustawić w trybie manualnym lub nocnym, ale trzeba uważać na automatyczne prześwietlenie jasnej części tarczy. Przy aparacie z teleobiektywem warto wykonać serię zdjęć z różnymi parametrami zamiast polegać na jednym ustawieniu.
Praktyczny plan wygląda tak:
- ustawić aparat przed rozpoczęciem fazy częściowej;
- wyłączyć lampę błyskową;
- użyć samowyzwalacza lub zdalnego wyzwalania;
- ustawić ostrość na Księżycu;
- zmieniać ekspozycję wraz z ciemnieniem tarczy;
- zrobić również szerszy kadr z Księżycem nisko nad krajobrazem.
POLSA wskazuje, że zaćmienie jest dobrą okazją do rozpoczęcia astrofotografii, ponieważ wystarczy aparat z teleobiektywem i stabilny statyw. Jasność Księżyca będzie jednak szybko się zmieniać, więc parametry ekspozycji trzeba kontrolować podczas całej sesji.
Kiedy będzie następne zaćmienie Księżyca w Polsce
Według kalendarza NASA kolejne zaćmienie przypada na noc z 20 na 21 lutego 2027 roku, ale będzie półcieniowe, a więc znacznie mniej efektowne. Wyraźne częściowe zaćmienie widoczne w Europie nastąpi 12 stycznia 2028 roku.
Dlatego obserwację 28 sierpnia warto rozpocząć już około 4:30. Zachód Polski ma szansę zobaczyć ponad 90% tarczy objętej cieniem, podczas gdy na wschodzie Księżyc schowa się znacznie wcześniej.
Warto także przeczytać: Zaćmienie Słońca 17 lutego 2026 – godzina i najważniejsze informacje.
